Inhoud

juli 2016

vrijdag 1 juli 2016

Bijlage - Groengas vulpunten

Stimuleren en faciliteren
Om de transitie naar rijden op groengas te simuleren hebben verschillende marktpartijen met het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een Routekaart hernieuwbaar gas 2014-2030 opgesteld.
Informatie over (groen)gas-vulpunten vindt u op de site van Groengas Nederland.

Overheden kunnen op verschillende manieren bijdragen aan het stimuleren van rijden op groengas en de benodigde infrastructuur. Te denken valt aan:

  • Aanschaf van CNG voertuigen (denk aan busvervoer en taxivervoer);
  • Hulp aanbieden aan ondernemers bij vergunningverlening voor het realiseren van infrastructuur;
  • (Mede) initiatief nemen voor realisatie van vulpunten;
  • Het subsidiëren van groengas vulpunten, zoals bijvoorbeeld de provincie Groningen deed.  

Volgens de Europese Richtlijn Clean Fuel for Transport moeten nationale overheden eind 2016 doelen hebben gesteld en gecommuniceerd over het minimum aantal laad- en vulpunten. Ideaal is  iedere 150 km een vulpunt voor auto's die op aard-/groengas (CNG) rijden in 2025. Voor LNG zou er minstens iedere 400 km een vulpunt moeten zijn in 2025. Door verschillende exploitanten van groengas vulpunten is eerder aangegeven dat een netwerk van circa 250 locaties nodig is in Nederland voor een dekkend netwerk.

Wat is groengas?
Er zijn verschillende toepassingen van rijden op gas en er bestaan verschillende benamingen voor groengas, wat verwarrend kan werken.

Opgewerkt aardgas dat onder druk is opgeslagen noemen we Compressed Natural Gas (CNG) en kan diesel en benzine in de transportsector vervangen. Naast de fossiele variant van CNG bestaat er ook een bio-variant. Biogas kan ook worden opgewerkt tot aardgaskwaliteit. Het biogas kan uit verschillende soorten biomassa gemaakt worden. De meest bekende routes zijn biogas uit stortgas en biogas uit co-vergisting van maïs en mest (50% mest, 50% maïs). Dit gas wordt gezuiverd en op dezelfde kwaliteit als aardgas gebracht. Met deze kwaliteit kan het worden bijgemengd in het bestaande aardgasnetwerk.

Energiedrager
Toepassing
CNG
Compressed Natural Gas, ob.v. aardgas, methaangehalte varieert maar is meestal >88%
Kleine vrachtauto/bus/personenauto
Bio-CNG
Geproduceerd o.b.v. biogas, methaangehalte>88%
Kleine vrachtauto/bus/personenauto
LNG
Liquefied Natural Gas o.b.v. aardgas, methaangehalte> 97%
Vrachtauto/binnenvaartschip/bus
Bio-LNG
Op basis van tot biomethaan gezuiverd biogas, methaangehalte >97%
Vrachtauto/binnenvaartschip/bus
Verschillende vormen van gas en de toepassingen ervan (bron: Rijden en varen op gas, CE Delft 2010)

Omdat aardgas en groengas chemisch niet van elkaar verschillen, kunnen aardgasvoertuigen op beide brandstoffen rijden en zijn groengasvoertuigen en aardgasvoertuigen dus eigenlijk ook gelijk aan elkaar. Waar in het vervolg gesproken wordt over groengas vulpunten worden vulpunten bedoeld waar met een groengasvoertuig getankt kan worden. Of er daadwerkelijk groengas getankt wordt hangt af van de manier van tanken. Via certificaten kan administratief op groengas gereden worden, terwijl daadwerkelijk op aardgas gereden wordt. Dit is vergelijkbaar met de afname van groene stroom: het hoeft niet zo te zijn dat een huishouden dat betaalt voor groene stroom ook daadwerkelijk groene stroom gebruikt.

Groengas tanken in 3 minuten
Net als bij elektrisch laden zijn er verschillende manieren om groengas te tanken. Het gaat hierbij niet alleen om de tanklocatie, maar ook om de weg van de groengasproductie naar de tanklocatie.

Een van de mogelijkheden is het comprimeren van bio-CNG (Compressed Natural Gas) op de locatie waar het geproduceerd wordt. Vanuit hier kan het gecomprimeerde gas (200-250 bar) met pijpleidingen of per tankwagen naar pompstations gebracht worden.

Een andere optie is om pompstations met tankwagens bio-LNG (Liquefied Natural Gas) te bevoorraden. Dit kan een voordelige optie zijn, omdat bio-LNG minder volumineus is dan bio-CNG en er dus minder tankwagens nodig zijn per hoeveelheid gas. Bij pompstations kan er dan voor gekozen worden om de bio-LNG als bio-LNG te verkopen of om de bio-LNG om te zetten in bio-CNG. Door het gas als bio-LNG aan te leveren kunnen zowel voertuigen rijdend op LNG als CNG bevoorraad worden. Een ander voordeel is het hogere methaangehalte van bio-CNG uit LNG wat voordelig is voor de actieradius. Ook voor plekken ver afgelegen van een aardgasnetaansluiting is deze manier van bevoorraden een goede optie (bron: Rijden en varen op gas, CE Delft)

Distributie via het aardgasnetwerk
Gebruik maken van aparte tankwagens en pijpleidingen is een goede optie, maar het bestaande aardgasnetwerk kan ook worden gebruikt. Wanneer het groengas aan de eisen voldoet en er genoeg afnamecapaciteit beschikbaar is kan het groengas geïnjecteerd worden in het aardgasnetwerk. Het gas wordt dan pas op locatie onder druk gebracht. Voor het bijmengen van groengas bij regulier aardgas is wel een certificatensysteem nodig om het groengas als bio-CNG op de markt te brengen. Dit certificatiesysteem is vergelijkbaar met het systeem voor groene stroom. De door het certificatensysteem vermarkte hoeveelheid groengas kan nooit meer zijn dan de geïnjecteerde hoeveelheid groengas. In Nederland faciliteert Vertogas, dochteronderneming van de N.V. Nederlandse Gasunie, de handel in groengas door middel van haar certificatiesysteem.

Privé aansluitingen op het aardgasnetwerk
Thuis groengas tanken kan met behulp van CNG home-fill installaties. Deze hebben een capaciteit tussen de 1,5 en 14 m3 per uur. Een compressor brengt het aardgas op een druk van rond de 200 bar. Elke locatie waar een aardgasnetwerk aanwezig is, is geschikt.  Qua veiligheid hoeft niet aan speciale eisen te worden voldaan wanneer het gaat om tanken in de buitenlucht. Wanneer een installatie binnen wordt geplaatst gelden voor gebruik en installatie de regels, zoals vastgelegd in de PGS-reeks nummer 27. Deze regels hebben met name betrekking op ventilatie. Ook bij levering van groengas via privé aansluitingen kan het certificatiesysteem gebruikt worden.

Langzaam en snel vullen
Net als bij elektrisch laden zijn er verschillende typen met verschillende vultijden: slow-fill en fast-fill. In het eerste geval is men afhankelijk van de druk in het aardgasnetwerk bij het vullen. Hierdoor kan het vullen van een tank met CNG zo’n 6 tot 10 uur duren. Voor voertuigen, die langere tijd stilstaan (‘s nachts over overdag) hoeft dit geen probleem te zijn.

Een fast-fill system kan het aardgas eerst in een speciale buffer worden opgeslagen. Meestal is dit een tank van 50 liter, die onder een druk van 200-250 bar is gebracht. Door deze druk duurt het vullen van de auto gemiddeld maar 4 tot 6 minuten (Fuelswitch). 

Er wordt onderzoek gedaan naar het gebruik van sponsachtige materialen, die gas in grote dichtheden onder lage druk kunnen opslaan. Op deze manier is extra compressie niet meer nodig en kan direct uit het aardgasnetwerk getankt worden. 

Type vulpunt
Geschikt voor … voertuigen
Vultijd
Kosten
Slow-fill
1
6-10 uur
€5.000
Slow-fill
2
8-10 uur
€8.000
Fast-fill
6-10
4-6 minuten
€35.000
Kostenoverzicht per type thuis vulpunt (bron: Fuelswitch)

Ook voor groengas bestaan een aantal Green Deals. Deze Green Deals hebben alleen meer betrekking op de productie van groengas dan op het realiseren van vulpunten.

Klik hier voor volgend blog à

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen